In memoriam Hans Koenen

Hans KoenenOp zondagavond 8 september is Hans Koenen in vrede gestorven. Enkele familieleden en medepaters waren bij hem. We vertrouwen dat zijn leven onder ons voltooid is, dat zijn wijsheid en ruimhartigheid in geloven en visie op het leven velen zal vergezellen en dat hij opgenomen zal zijn in de liefde en vrede van de ENE, de bron van leven over alle grenzen heen.

 

 

 

“Kijk, het kan niet gezien worden – het is voorbij het zichtbare
Luister, het kan niet gehoord worden – het is voorbij het geluid
Omvat, het kan niet omvat worden – het is onaanraakbaar
Deze drie zijn niet te bevatten – ze zijn verbonden in één….”

Deze oude wijsheid uit het Taoïsme dat het leven ondoorgrondelijk is, heeft Hans uitgekozen om te lezen bij zijn uitvaart.

Zich bewust hoe gezegend hij was met zijn hoge leeftijd en tegelijk de kwetsbaarheid daarvan ondervond, is Hans op zondag 8 september omringd door zijn familie overleden in Aqua Viva te Nijmegen, waar hij de laatste jaren woonde.

Hans werd op 12 maart 1929 geboren in Rotterdam en groeide op in Schiedam met twee zussen en een broer. Hij had een gelukkige jeugd. In de oorlogsjaren beleefde hij indringend de waarde van omzien naar elkaar, toen zijn moeder de laatste boterham weggaf aan een hongerige, die bij hen aanklopte; en hijzelf vervolgens naar Noord-Holland ging en door anderen gevoed werd. Die ervaring was mee bepalend voor zijn levenskeuze.

Hij trad in 1950 in bij de Jezuïeten en werd in 1962 priester gewijd. Hij verdiepte zich in geloven en levensbeschouwing en liet velen delen in de wijsheid die hij vond en tot het einde toe bleef zoeken. Hans was vele jaren verbonden aan het Stadspastoraat in Arnhem en vanuit Arnhem kwam hij al regelmatig in Bennekom voor de zondagse eucharistie. Vanaf 1994 tot 2007 was hij pastor deservitor (zelf noemde hij het ‘moderator’) van de parochies Bennekom en Wageningen. In die functie ging hij regelmatig voor in de liturgie, gaf cursussen en onderhield inspirerend contact met pastoraal team en parochiebestuur, aan wie hij veel ruimte schonk. Ook na het beëindigen van zijn taak bleef hij tot vreugde van parochianen nog lange tijd voorgaan in weekendliturgie en op hoogfeesten.

Hans was een geboren verteller, die begreep dat onder de bijbelse verhalen dezelfde levensvragen schuilgaan als mensen nu ervaren. Hij bestudeerde de teksten zorgvuldig en vond altijd weer aanknopingspunten om het leven en geloven te verdiepen en verrijken. Hij vertelde en doceerde levendig en beeldend. Soms stelde hij kritische vragen, soms twinkelden zijn ogen bij een verrassende zienswijze, maar altijd gaf hij zijn gehoor stof tot meditatie en dieper doordenken.

De inspiratie voor zijn geloven in God vond hij allereerst in de evangeliën, om te beginnen bij Marcus, maar al snel wist hij dat je de verhalen van en over Jezus alleen kunt begrijpen als je hem als jood in zijn eigen geschiedenis leert verstaan. En hij verdiepte zich in de Thora, de profeten en geschriften, die hij op eigen waarde wist te schatten. Bovendien stak hij ook zijn licht op in de wijsheid van andere godsdiensten en culturen. Hans zocht grensverleggend naar verbinding tussen mensen door te laten zien, dat veel van de wijsheid in boeddhisme, taoïsme, jodendom en christendom, islam en humanisme, cirkelt rond verlangen naar liefde, gerechtigheid, vrede, veiligheid, grenzen overschrijden en ruimte bieden. Hij was er een meester in die verbanden aan te brengen en zijn vele leerlingen te prikkelen tot diepgang.

Als voorganger in de liturgie wist hij kerkgangers te boeien met zijn overwegingen bij de Schriftlezing. Als catecheet verbond hij de kunst van Vincent van Gogh en Marc Chagall met de levenservaring van cursisten. Als meester in Zen ging hij voor in verstilling en meditatie. Als leraar inspireerde hij om te putten uit bijbelse en andere vitale bronnen. Als pastor stond hij mensen bij in hun zoeken naar zingeving, Als droomuitlegger begeleidde hij mensen in het zelf ontdekken van de betekenis van hun vergezichten

Als wijze mens zei hij: “Er zijn vele toegangen tot de Eeuwige.” Daarin gaf hij ruimte aan allerlei manieren van geloven en zoeken, én getuigde hij van zijn eerbied voor het mysterie in elke mens en in het bijzonder het geheim van God, die de Ene is, de Barmhartige en Rechtvaardige, de Nabije en Verborgene…, groter dan ons hart.

In die geest typeerde het Hans, dat hij over de dood en het naderend levenseinde een eigen weldoordachte opvatting had: “Je voltooit als mens niet zelf je leven, zoals je het ook niet zelf begonnen bent. Je hebt het leven ontvangen, je leeft je leven en aan het einde zijn het anderen die je leven voltooien: zij verzorgen je lichaam en leggen het in de aarde, zij gedenken je bij het afscheid en herinneren je in hun verhalen….”

Op vrijdag 11 september hebben we in een ruime kring van mensen rond Hans zijn leven en sterven gevierd, zijn geloven gedeeld, zijn lichaam gezegend met water en neergelegd in de aarde in het vertrouwen dat hij gekend wordt voorbij het onzegbare.
Mag zijn leven ons blijven inspireren.

Ben Piepers
30 september 2019

 

Hans Koenen

Secretariaat

Parochiecentrum
Bergstraat 17
6701 AB Wageningen
Tel. 0317 - 747 108

 

Email: Secretariaat PZTB

Copyright © 2019 Zalige Titus Brandsma. Alle rechten voorbehouden.